أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

70

قانون ( فارسى )

بخشد . كافور را در روغن كاهو و روغن بنفشه ريزى مفيد است . بايد جاى بيمار را با برگ بيد و گياهان خوش‌بوى ترىبخش فرش كنى . فصل پانزدهم علاج سردردى كه از بوى خوش آيد اگر خوشبوى سردردآور ، گرم است و تنها از گرمى مايهء سردرد شده و خشكى در آن دخالت ندارد ، علاجش خوش‌بوهاى سرد است . مثلا اگر سردرد از بوى مشك و زعفران است ، علاجش با كافور و صندل است . اگر از كافور است ، علاجش با مشك و زعفران است . اگر سردرد از خوشبويى گرم‌مزاج است و همراه گرمى خشكى هم رسانيده است ، علاجش تنها با ضد نيست . مثل اينكه زيان مشك را به كافور دفع كنيم . بلكه اگر ممكن باشد بايد بيمار روغنهاى سردىبخش به بينى كشد . اگر كفايت نكرد بگذار كافور نيز باشد كه كافور را در روغن مورد استعمال بايد گداخت ؛ و همچنين برعكس . فصل شانزدهم سردردى كه از بوى گند برخيزد علاج سردردى كه از بوى بد سرچشمه گرفته است ، خوشبوى ضد آن است . يعنى : خوشبويى كه در مزاج مخالف آن باشد . اگر بوى سردردآور خشكاننده است . بايد داروى مقابل ترىبخش باشد ، مانند : بوى تند و خوش نيلوفر و بنفشه . روغن بيدمشك خوشبوى براى علاج دردى كه از بدبوى و خوشبوى گرم‌مزاج برمىخيزد بهترين علاج است . بايد اين را بدانى ! فصل هفدهم سردردى كه از خمار آيد در علاج سردردى كه از خمار ناشى است ، قبل از هر چيز بايد معده را تنقيه نمود و اين تنقيه يا به وسيلهء اسكنجبين و تخم ترب ، يا به وسيلهء اسكنجبين و افشرهء ترب ، يا با اسكنجبين كه با آب نيم‌گرم باشد انجام مىگيرد . و قىآورهايى نرم و متوسط به كار ببرند كه در اقرابادين مىخوانى ! اگر قى را لازم نديدى يا خواستى آن را به تأخير اندازى ، به وسيلهء ايارج كه توسط سقمونيا تقويت شود بيمار را اسهال ده تا مادهء سردرد بسيار زياد در جاى خود نماند . اگر ديدى كه بيمارى گرم است و استعمال داروى گرم مناسب نيست ، به وسيلهء آب‌پز هليلهء كابلى يا شربت ميوه‌هاى مليّن بيمار را اسهال ده ! اگر بيمار از خوردن اين داروها متنفر بود ، آب